Gündem
Giriş Tarihi : 19-08-2020 18:46   Güncelleme : 19-08-2020 18:46

Engelliler için araç sınırı

Engelli bireyler kaç araç alabilir. 2020 engelli araç sınırı. Engelliler kaç yılda bir araç alabilir. Özel tertibatlı aracı kimler kullanabilir. Engelli aracı kan bağı olmayan biri kullanabilir.

Engelliler için araç sınırı

Engelli vatandaşlara yönelik uygulamalar gün geçtikçe artarak özürlü bireylerin hayatını kolaylaştırmaya yardımcı oluyor. Araç alım ve özel tertibatlı araç gibi avantajlar sağlayan Türkiye Cumhuriyeti engelli vatandaşlara yönelik uygulamaları sürdürüyor.

Ülkemizde milyonlarca engelli vatandaş araç sahibi olarak hayatlarını biraz daha kolaylaştırıyor. Engelli bireyler araç alımında avantajlardan yararlanmak için belirli koşulları sağlamak zorundadır.  Engelli adına alınan aracı kullanımında sınırlama bulunuyor. Buna göre:
* Engelli kişi % 90 engele sahip olup, araç yurtdışından alınmışsa, aracı kişi haricinde başka bir birey kullanamaz.
* Engelli kişi %90 oranının altında bir engellilik durumu taşıyorsa, araç yurtdışından alınmışsa, aracı kendisi hariç başka bir kişi kullanamaz.
* Engelli kişi % 40,% 50 ve % 60 oranlarında engellilik durumu taşıyorsa, araç yurtiçinden alınmış olsa dahi, birincil kan bağı bulunan kişiler aynı oranda engellilik durumu taşımadığı sürece, araç kendisi hariç başka bir birey tarafından kullanılamaz.

Özel tertibatlı araçları 
Kişinin fiziksel ve ya zihinsel engelinin yüzde oranına göre alınabilen özel tertibatlı aracı ise belirli kişiler kullanabilir. Kanun kapsamında özel tertibatlı aracı kullanacak kişiler şöyle sıralanmıştır:
Engelliler adına alınan araç, H sınıfı sürücü belgesine ile alınmışsa, engelli kişiye özel donanıma sahip ise kişinin ailesinde yer alan ve kişi ile aynı engellilik oranına sahip olan bireyler tarafından da kullanılır.
Engelliler adına alınan H sınıfı sürücü belgeli araç, engellilere özel donanıma sahip değilse, herkes tarafından kullanılabilir. Engelli kişinin aile bireyleri, arkadaşları ve yakınları aracı kullanabilirler.
Engelli adına alınan H sınıfı sürücü belgesine sahip araçta özel donanım varsa, bu özel donanım araca eklendiğinde, aracın standart donanım ile çalışması da sağlanabiliyorsa, araç engelli kişinin eşi ve 3. dereceye kadar engelli kişi ile kan bağı olan bireylerce kullanılır.

Engelli aracını kan bağı olmayan biri kullanabilir mi 
Engelli olan kişinin yüzde 90 engellilik durumu taşıması koşulu ile kan bağı olmayan bireylerden seçilebilirler. Engelli kişinin araç ile seyahatini kolaylaştırmak amacı ile araç kullanımı için özel bir şoför istihdam ettirilebilir. Bu avantaj sadece % 90 engelli bireyler için Karayolları Trafik Yönetmeliği çerçevesinde sunulan bir kolaylıktır. Yüzde doksan engelliler adına alınan araç kullanımı için kişinin tercih ettiği ve kan bağı bulunmayan bir birey, noter yoluyla gerçekleştirilen iş akdi ile istihdam ettirilerek, engelli kişinin araç ile seyahati, özel şoför yardımıyla sağlanabilir. İstihdam koşulları haricinde, engelli kişinin aracı, engelli kişinin kullanımına özel donanımı içermesine rağmen standart fonksiyonlarda ve donanımda da kullanılabiliyor ise araç herkes tarafından kullanılabilir.

Engelli kişilere tanınan araç alımının yanı sıra araç alma sınırı bulunmaktadır. Kanun kapsamında:
a- Yüzde 90 veya üzeri engelli olanlar:
Engellilik derecesi yüzde 90 veya daha fazla olan malûl ve engelliler yukarıda saydığımız araçların beş yılda bir defa olmak üzere ilk iktisabı (ilk alımı) sırasında ÖTV ödemiyor (ÖTV Kanunu Md. 7/2-a).

Engel sebebi dikkate alınmıyor; görme, işitme, konuşma veya ortopedik olabileceği gibi zihinsel engelliler veya böbrek rahatsızlığı olanlar da bu istisnadan yararlanabiliyor. Engellilerin taşıtı bizzat kullanması veya kullanamaması şartı da aranılmıyor. Ayrıca taşıtta herhangi bir mekanik ilave veya tadilat (özel tertibat) yapılması şartı aranmıyor. Ancak taşıtı bizzat kullanamayacak durumda olanların, istisnadan yararlanabilmesi için ilk iktisaptan önce tekerlekli sandalye veya sedye ile binilmesine ve seyahat edilmesine uygun tertibat yaptırılması zorunluluğu aranıyor. Yüzde 90 veya üzeri engelli olan bu kişilerin vergi avantajından yararlanabilecekleri araçlar da farklı: Panelvan, kombi gibi hem yük, hem de yolcu taşımacılığında kullanılabilen çok amaçlı taşıtlarla (hafif ticari taşıtlar) sürücü dâhil 9 kişilik oturma yeri olan taşıtların (87.03 tarife pozisyonunda sınıflandırılan) ilk alımında istisna uygulanabiliyor (ÖTV Kanunu Md. 7/2-b). 

b- Yüzde 90’ın altında engellilik derecesi olanlar:
Yukarıda saydığımız araçları, bizzat kullanmak amacıyla engelliliğine uygun hareket ettirici ‘özel tertibat’ yaptıran yüzde 90’ın altında engellilik derecesi olanlar da araçların ilk iktisabında (ediniminde) ÖTV ödemiyorlar (ÖTV Kanunu Md. 7/2-c). Manuel vitesli bir taşıtın hareket ettirici aksamında engelliliğe uygun tertibat yaptırdığı durumda taşıtı kullanabilecek olanlar vergi avantajından yararlanabiliyor. Engellilik oranı yüzde 90’ın altında olan, işitme engelliler, görme engelliler, böbrek rahatsızlığı olanları kalp nakli veya rahatsızlığı olanlar, zihinsel engelliler ÖTV istisnasından yararlanamıyor.

Bazı durumlarda otomatik vitesli araçlarda hiçbir özel tertibat yaptırılmadan da ÖTV’siz araç alımı mümkün olabiliyor. Manuel vitesli bir taşıtı vites kolunda ve/veya debriyaj pedalında sabitlenmiş özel tertibat yaptırmadan kullanamayacak durumda olan engelliler için, otomatik vitesli taşıtlar, özel tertibatlı taşıt olarak kabul ediliyor.